Vasiyetnamenin İptali ve İtiraz Süreçleri

1. Giriş

Miras bırakan, sağlığında iradesini ortaya koyarak vasiyetname düzenleyebilir. Ancak vasiyetname, bazı durumlarda mirasçıların haklarını ihlal edebilir veya hukuken geçersiz sayılabilecek şekilde hazırlanmış olabilir. Bu hallerde mirasçılar, vasiyetnamenin iptali veya itirazı yoluna başvurabilir.

2. Hukuki Dayanak

• Türk Medeni Kanunu (TMK) m.557 – 560 (iptal sebepleri)

• TMK m.571 – 574 (vasiyetnamenin açılması ve tebliği)

• TMK m.598 (iptal davası açma hakkı ve süresi)

3. Vasiyetnamenin İptal Sebepleri

TMK m.557’ye göre vasiyetname şu sebeplerle iptal edilebilir:

1. Ehliyetsizlik: Vasiyetname düzenleyen kişinin ayırt etme gücünün olmaması.

2. İrade Sakatlığı: Aldatma, korkutma veya zorlama ile yapılması.

3. Hukuka ve Ahlaka Aykırılık: İçeriğin kanuna, ahlaka veya kamu düzenine aykırı olması.

4. Şekil Eksiklikleri: Vasiyetnamenin kanunda öngörülen şekil şartlarına uymaması.

4. Vasiyetnamenin İtiraz Süreci

• Vasiyetname düzenlendikten sonra, ölüm halinde sulh hukuk mahkemesinde açılır.

• Vasiyetnamenin bir örneği mirasçılara tebliğ edilir.

• Mirasçılar, vasiyetnamenin iptali için tebliğden itibaren 1 yıl içinde dava açabilir (TMK m.559).

• Her hâlde, vasiyetnamenin iptali için 10 yıllık hak düşürücü süre vardır.

5. Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar

• Miras bırakanın vasiyetname düzenlediği tarihte akıl sağlığının yerinde olup olmadığının tartışılması,

• Vasiyetnamenin şekil şartlarının (örneğin el yazısı, imza, tanıklar) eksik olması,

• Saklı paylı mirasçıların haklarının zedelenmesi,

• Vasiyetnamenin mirasçılardan gizlenmesi veya geç açılması.

6. Çözüm Yolları

• Vasiyetnamenin geçerli olup olmadığının uzman bilirkişi raporlarıyla tespiti,

• Ehliyet konusunda sağlık raporları ve tanık beyanları ile ispat yapılması,

• Saklı payların korunması için tenkis davası açılması,

• Vasiyetnamenin iptali veya düzeltilmesi için aile mahkemelerinde dava açılması.

7. Sonuç

Vasiyetname, miras bırakanın son iradesini yansıtan önemli bir hukuki işlemdir. Ancak şekil şartlarına uyulmaması veya mirasçıların haklarının zedelenmesi durumunda iptal edilmesi mümkündür. Bu süreçte mirasçıların, süreleri kaçırmaması ve profesyonel hukuki destek alması büyük önem taşır.